Учреждение "Редакция газеты "Iўеўскі край"


Язык:

"Ён быў чалавекам няпростага лёсу"

Мы помним

У календары юбілейных гістарычна-культурных падзей Іўеўшчыны на 2015 год ёсць і гэта дата. У студзені мы адзначаем 125 год з дня нараджэння І. Бобіча (П. Простага), святара Іўеўскага касцёла, беларускага пісьменніка, перакладчыка, публіцыста. Напярэдадні юбілею я сустрэўся з руплівым даследчыкам  жыцця і творчасці Ільдэфонса Бобіча, дацэнтам Гродзенскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Янкі Купалы, кандыдатам культуралогіі, Янкам Трацяком. Мы сябруем уже больш трыццаці гадоў, разам вучыліся ў адной групе беларускага аддзялення філфака ГрДУ, таму даўно на "ты".

 

- Янка, скажы, калі ласка, як даўно ты зацікавіўся творчасцю І. Бобіча?

- Калі мы гаворым пра літаратурную і публіцыстычную дзейнасць гэтага чалавека, то тут хутчэй трэба ўжываць яго псеўданім: Пётра Просты. Менавіта так І. Бобіч падпісваў свае творы. У сярэдзіне 90-х гадоў мінулага стагоддзя я моцна захапіўся вывучэннем дзейнасці беларускіх святараў, іх месцы ў рэ-лігійным і грамадскім жыцці нашай краіны ў параўнальна нядаўнія часы. Вось тады ў маім нататніку ўпершыню і з'явілася гэтае імя: П. Просты. У некаторых беларускіх выданнях пачатку ХХ ст. час ад часу мне трапляліся артыкулы гэтага аўтара. З цікавасцю я чытаў публіцыстычныя выступленні П. Простага. Тады яшчэ я не ведаў, што наперадзе мяне чакае сапраўднае адкрыццё.

- І якое гэта адкрыццё?

- Я працаваў у аддзеле рэдкай кнігі і рукапісаў бібліятэкі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі ў Мінску. Я шукаў зусім іншыя матэрыялы, як раптам зусім выпадкова ў маіх руках апынуўся тэкст зусім незнаёмай мне п'есы.

- Такія падзеі часцей за ўсё адбываюцца выпадкова…

- Так, ты сам займаешся пошукам дакументаў часоў мінулай вайны і, напэўна, не раз ужо адзначаў, што самыя цікавыя паперы адшукоўваюцца выпадкова. Такая рэч здарылася і са мною. Я разгарнуў незнаёмы рукапіс, убачыў назву - "Свякроўка", пачаў чытаць і хутка ўжо не мог адарвацца. Канечне, мяне вельмі ўразілі літаратурныя якасці твора і тое, што п'еса яшчэ не была надрукаваная. Гэта было сапраўднае літаратурнае адкрыццё. Колькі рукапісаў гублялася, а вось гэты ляжаў і чакаў свайго часу.

- І што было далей?

- У бібліятэцы мне дазволілі зрабіць копію твора, якую я затым паказаў гродзенскаму паэту Юрасю Пацюпе. Ён адразу высока ацаніў п'есу і захапіўся ідэяй надрукаваць яе. Аднак спачатку трэба было надаць "Свякроўцы", скажам так, кірылічны выгляд, таму што яна была напісана лацінкай, і адрэдагаваць твор. Гэтымі справамі і займаўся Юрась Пацюпа. Ён зрабіў вельмі важную працу. Як раз у той час у Гродне павінен быў выйсці першы нумар літаратурнага часопіса "Свіцязь", рэдакцыі якога мы і прапанавалі знойдзены ў архіве твор.

- Як там аднесліся да вашай прапановы?

- Станоўча. Вось так напісаная яшчэ ў 1917 г. п'еса ўпершыню была надрукавана толькі ў 1995 г.

- У дадзеным выпадку таксама можна сказаць, што рукапісы не гараць.

- Так. З'яўленне п'есы на старонках часопіса выклікала станоўчую рэакцыю чытачоў з самых розных куткоў нашай краіны. З таго часу я пачаў уважліва вывучаць літаратурную спадчыну П. Простага, шукаць яго іншыя творы. Скажу, што на сённяшні дзень маю некаторыя тэксты гэтага аўтара, якія яшчэ нідзе не друкаваліся. Аднак там сёе-тое трэба яшчэ ўдакладніць, таму працягваю далей працаваць у гэтым кірунку.

- Янка, ведаю, што ты з'яўляешся ўкладальнікам раздзела пра П. Простага ў кнізе "Скрыжалі памяці". Што гэта за выданне?

- У 2005 г., калі адзначалася 60-годдзе Вялікай Перамогі над фашызмам, у Мінску выйшаў трохтомнік пад назвай "Скрыжалі памяці". Выданне прысвечана творчасці пісьменнікаў Беларусі, якія загінулі падчас Другой сусветнай вайны. Знайшлося там месца і для П. Простага. Яго творчасць прадстаўлена невялікімі празаічнымі абразкамі, публіцыстычнымі нататкамі і, вядома ж, "Свякроўкай", якая на той момант ужо зрабілася візітоўкай аўтара. Таксама там змешчаны мой вялікі артыкул, у якім досыць падрабязна расказваецца пра жыццё і шматбаковую дзейнасць чалавека зусім няпростага лёсу - І. Бобіча (П. Простага).

- Дзе можна пазнаёміцца з гэтай кнігай?

- Кніга выйшла накладам у адну тысячу асобнікаў і ў продаж, па сутнасці, не трапіла. Аднак дакладна ведаю, што ў біблятэкі яна паступала.

- Дзякуй за цікавую размову.

Ю. КАМЯГІН.

На фота: Я. Трацяк чытае пародыі са сваёй кніжкі.

Читайте ещё:



Оставить комментарий

Ваше имя
Ваше сообщение
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

 

Что вы любите кушать на завтрак?

Предложить свою новость

Предложите нам свою новость.
Возможно, мы её опубликуем.
Заполните все поля, отмеченные символом *

Способы оплаты

Наши соцсети

PDF-рассылка

Уважаемые читатели газеты «Іўеўскі край»!

Вы можете подписаться на электронную версию нашей газеты, представленную в PDF-формате. Газета будет высылаться на указанный вами адрес электронной почты  по вторникам и пятницам накануне выхода в печать. Подписаться можно, начиная с любой даты. Будьте первыми в курсе свежих новостей Ивьевщины!

СТОИМОСТЬ ЭЛЕКТРОННОЙ ПОДПИСКИ:

– на месяц – 3 руб.;
– на три месяца – 9 руб.; 
– на шесть месяцев – 18 руб.

Подробнее

Наши контакты

р/с № BY47BAPB30152768600140000000

ОАО "Белагропромбанк", г.Минск.
 Код BAPBBY2X,

УНН 500051130.

E-mail: pressa.ik@gmail.com

Тел/факс: (01595) 2-23-92

Наш адрес:
231337, Гродненская обл., г. Ивье,
ул. 1 Мая, 18

Ссылки


Ивьевский районный исполнительный комитет

 

 

Please publish modules in offcanvas position.